KOBİ’lerde nakit akışını boğan en büyük neden: vadeli sattığınız faturaların ödenmemesi. Satış var ama tahsilat yok — kasada para yok, vergi ödenecek, maaş günü gelmiş. Bu yazıda cari hesap yönetimini, vade takibini ve tahsilat süreçlerini KOBİ ölçeğinde anlatıyoruz.
Cari Hesap Nedir?
Cari hesap, bir müşteri veya tedarikçi ile aranızdaki tüm finansal hareketlerin (satış faturaları, tahsilatlar, ödemeler, iadeler) tek bir hesap kartında biriktirildiği sistemdir. Bakiye = (müşterinin size borcu) − (sizin müşteriye borcunuz).
Türkiye'de cari hesap kullanımı çok yaygın çünkü:
- Müşteriler çoğu zaman vadeli alır (30/45/60 gün)
- Tek tek fatura yerine ay sonu mutabakat yapılır
- Çek/senet ile ödeme yaygın
- Aynı müşteriyle yıllarca çalışmak için cari ilişki şart
Vade Yönetimi — 30, 45, 60 Gün
Vadeli satışta belirlenmesi gerekenler:
- Vade süresi: 30 gün, 45 gün, 60 gün — sektöre göre. Mobilya/tekstil/inşaat genelde uzun, hızlı tüketim kısa.
- Vade başlangıcı: Fatura tarihi mi, mal teslim tarihi mi? Sözleşmede net olmalı.
- Erken ödeme indirimi: Vade tarihinden önce ödenince %1-3 indirim. Müşteriyi teşvik eder, nakit akışınızı düzeltir.
- Geciken ödeme faizi: Yasal faiz veya sözleşmedeki oran. Çoğu KOBİ utangaç davranır — uygulamamak kötü alışkanlık yaratır.
Yaşlandırma (Aging) Analizi
Vadesi geçmiş alacakları kategorize edin:
| Yaşlandırma Bandı | Anlamı | Aksiyon |
|---|---|---|
| 0-30 gün (vadesi gelmemiş) | Normal | Vade yaklaşınca hatırlatma |
| 1-30 gün geçmiş | Hafif gecikme | E-posta + WhatsApp hatırlatma |
| 31-60 gün geçmiş | Ciddi gecikme | Telefonla görüşme |
| 61-90 gün geçmiş | Kritik | Yazılı ihtar, müdahale |
| 90+ gün | Şüpheli alacak | Avukat, icra takibi, karşılık ayır |
OvoCRM’de yaşlandırma raporu otomatik üretilir; her müşterinin hangi bantta ne kadar alacağı olduğu tek bakışta görünür.
Çek ve Senet Yönetimi
Türkiye'de KOBİ’ler arası ticaret %60-70 oranında çek/senetle yapılır. İyi bir cari yönetim sistemi:
- Müşteri çekleri: aldığınız çekler portfolio'da; vade tarihi, bankası, hesap no, durumu (portföyde / bankaya verildi / tahsil edildi / karşılıksız)
- Kendi çekleriniz: kestiğiniz çekler — vade yaklaşınca kasanızda nakit olmalı
- Senet (poliçe): yasal düzenleme farklı; vade öncesi protesto süreci
- Karşılıksız çek uyarısı: müşterinin geçmiş karşılıksız çeki varsa risk skoru artırılır
Otomatik Tahsilat Hatırlatma
Geciken ödeme için iletişim stratejisi:
- Vadesinden 3 gün önce: hatırlatma e-postası “Sayın X, faturanızın vadesi yaklaşıyor”
- Vade günü: E-posta “Bugün vade. Ödeme yapabilirseniz seviniriz.”
- 1 hafta sonra: telefon araması, kibar takip
- 2 hafta sonra: WhatsApp yazılı (kanıt için)
- 1 ay sonra: yazılı ihtar — KDV/sözleşme hatırlatma
- 3 ay sonra: hukuki süreç başlangıcı
OvoCRM’de bu adımlar her müşteri için otomasyona bağlanabilir — siz uğraşmadan sistem süreci yürütür.
Tahsilat Performansını Ölçme
İki kritik metrik:
- DSO (Days Sales Outstanding): ortalama kaç günde tahsilat alıyorsunuz? Hedef 45-60. 90+ kritik.
- Tahsilat Oranı: ay sonu vadesi gelen faturaların yüzde kaçı tahsil edildi? Hedef %85+.
Bu metrikler aylık takip edilirse, hangi müşterilerin riskli olduğu ve hangi süreçlerin çalışmadığı net görünür.
Şüpheli Alacak Karşılığı
Vergi mevzuatı 90 günü geçen alacaklar için şüpheli alacak karşılığı ayırma imkânı verir. Bu gider olarak yazılır, vergi matrahını düşürür. Ancak süreç şartlara bağlı (icra takibi vb.). Mali müşavirinizle birlikte uygulanmalı.
OvoCRM ile Cari Hesap & Tahsilat
OvoCRM’in ön muhasebe modülü cari yönetimini otomatikleştirir:
- Müşteri bazlı cari kart — sınırsız özel alan, etiket, sektör
- Cari ekstresi — tarih aralıklı, kalem bazlı, PDF/Excel ihracat
- Yaşlandırma raporu — anlık güncel
- Otomatik tahsilat hatırlatma — e-posta + WhatsApp
- Çek-senet portfolio takibi
- DSO ve tahsilat oranı dashboard’u
- Mali müşavir portalı ile şüpheli alacak süreci
Detay: /ozellikler/on-muhasebe